Hiện tượng nôn trớ sau ăn ở trẻ em

Nôn trớ sau ăn, ợ hơi là những hiện tượng thường gặp ở trẻ em, nhất là trẻ sơ sinh nhưng đa số mọi triệu chứng sẽ tự khỏi sau khi bé 1 tuổi. Nếu tình trạng này xảy ra lâu hơn, kèm theo những triệu chứng, biến chứng khác thì cha mẹ cần lưu ý đề phòng trào ngược dạ dày thực quản.

Nguyên nhân khiến trẻ nhỏ dễ bị trào ngược dạ dày thực quản

Theo các chuyên gia sức khỏe, có đến 2/3 trẻ nhỏ bị hiện tượng nôn trớ sau khi ăn, ợ hơi trong những tháng đầu đời. Hầu hết các bé sẽ tự khỏi ở thời điểm 1 tuổi, chỉ một số ít trẻ sẽ tiếp tục diễn tiến lâu hơn và xuất hiện kèm các biến chứng nặng nề hơn.

Có rất nhiều nguyên nhân khiến trẻ nhỏ dễ bị trào ngược dạ dày thực quản nhưng chủ yếu do dạ dày và các bộ phận khác chưa phát triển hoàn chỉnh, hoạt động ổn định.

Bình thường, khi trẻ bú, sữa sẽ đi qua miệng rồi xuống thực quản, qua tâm vị rồi vào đến dạ dày. Tại tâm vị có cơ vòng thực quản dưới đóng vai trò như van một chiều có tác dụng ngăn dòng trào ngược từ dạ dày vào thực quản.

Ở trẻ sơ sinh, các cơ van tâm vị còn yếu và xốp. Vì vậy tư thế bú của trẻ không đúng sẽ làm cho không khí trong dạ dày dâng lên cùng với một ít sữa, qua tâm vị rồi trào ngược lên thực quản và ra ngoài. Giữa dạ dày và ruột cũng có một van có chức năng tương tự như trên, gọi là môn vị. Cơ tâm vị ở trẻ rất yếu nhưng cơ môn vị lại rất phát triển, vì vậy mà ở trẻ nhỏ, thức ăn rất dễ ứ đọng lâu trong dạ dày, càng tạo điều kiện thuận lợi để trào ngược dạ dày thực quản ở trẻ sơ sinh xuất hiện dễ dàng hơn.

Một yếu tố khác cũng khá phổ biến đó là ở trẻ sơ sinh, dạ dày nằm ngang, góc giữa dạ dày và thực quản là góc tù nên trẻ cũng dễ bị trào ngược hơn so với bình thường.

Ngoài ra, nếu trong quá trình cho trẻ bú, nếu như có nuốt hơi và sau đó được đặt nằm ngang hoặc nghiêng bên phải, trẻ cũng dễ bị trớ sữa hơn. Có thể nhận thấy, nôn trớ sau khi ăn, ợ hơi rất phổ biến, nhất là ở giai đoạn những tháng đầu đời của trẻ. Tuy nhiên, bên cạnh nôn trớ, trào ngược sinh lý, có những trường hợp trẻ nhỏ bị trào ngược dạ dày thực quản do bệnh lý hoặc vì các nguyên nhân khác như: viêm ruột, nhiễm trùng, dị ứng đạm sữa bò,…

Xem thêm: nội soi túi mật

Nhận biết nôn trớ, trào ngược sinh lý và bệnh lý

Nếu hiện tượng trẻ sơ sinh bị nôn trớ sau ăn và ợ hơi xảy ra trong thời gian ngắn, tần suất ít và không gây ra triệu chứng gì thì được gọi là hiện tượng trào ngược sinh lý.

Còn trào ngược dạ dày thực quản bệnh lý có tần suất xảy ra thường xuyên hơn và kéo dài hơn đồng thời có thể gây ra những triệu chứng lâm sàng với nhiều mức độ khác nhau.

Nếu trẻ dưới 6 tháng tuổi, một ngày bé bị trớ sữa vài lần nhưng vẫn chơi đùa, lên cân tốt, bú đều đặn, không khò khè tái đi tái lại… thì có rất nhiều khả năng chỉ là trào ngược sinh lý. Tình trạng nôn trớ này sẽ thoái lui và giảm dần theo thời gian.

Nếu trẻ vẫn thường ọc sữa sau 1 tuổi hoặc trẻ chậm lên cân, biếng ăn, trở nên gầy gò, sợ ăn, hay bị khò khè kéo dài, đáp ứng kém với điều trị, viêm phổi tái phát nhiều lần… thì nhiều khả năng đây là trào ngược bệnh lý. Khi đó, cha mẹ cần đưa bé đi khám để được chẩn đoán và điều trị kịp thời và chính xác.

Cách chăm sóc trẻ bị nôn trớ sau ăn, ợ hơi

Cha mẹ nên hiểu tình trạng trào ngược, nôn trớ sinh lý chỉ là tình trạng nhất thời trong giai đoạn đầu đời của trẻ, bệnh sẽ tự khỏi. Việc chăm sóc bé bị ho và nôn trớ đúng cách sẽ làm giảm triệu chứng của bệnh, mang lại sự dễ chịu cho trẻ, đồng thời cũng làm cho cha mẹ yên lòng hơn rất nhiều.

Với trẻ bú sữa mẹ

Nên cho trẻ bú ở bầu vú bên trái trước, khi lượng sữa trong dạ dày của bé đang còn ít, có thể nằm nghiêng phải. Sau đó, chuyển bé sang bú bầu bên phải khi dạ dày bé đã nhiều sữa, nằm nghiêng bên trái. Như vậy, sữa sẽ dễ dàng xuống dạ dày mà hạn chế tình trạng gây trào ngược dạ dày thực quản.

Với trẻ bú sữa bình

Không để bình sữa nằm nghiêng khi cho bé bú, đảm bảo đầu núm vú bình luôn đầy sữa. Khi bú xong, bế cao đầu trẻ trong 15-20 phút, vỗ lưng giúp bé ợ hơi, sau đó đặt nằm nghiêng bên trái và kê gối hơi cao một chút. Không nên để trẻ bú nằm ngay sẽ dễ dàng bị sặc hơn, có thể là trớ sữa, cũng không nên tâng bé lên xuống sau khi bú.

Ngoài ra, khi cho bú, không nên để bé quấy khóc quá nhiều vì sẽ khiến bé nuốt nhiều hơi vào cơ thể, gây căng dạ dày và dễ nôn trớ. Thời gian tối thiểu giữa hai lần bú nên là 2 giờ, tối đa là 4-5 giờ.

Tuyệt đối không ép trẻ ăn, uống quá nhiều, chia thức ăn ra thành nhiều bữa nhỏ trong ngày để có thể đảm bảo đủ số lượng thức ăn cần thiết vừa không gây đầy bụng, khó chịu.

Nếu tình trạng nôn trớ sau ăn, ợ hơi của trẻ trở nên nặng, không được cải thiện khi đã điều chỉnh chế độ ăn và tư thế bú thì cha mẹ có thể tham khảo sử dụng thuốc để điều trị. Chỉ cho bé dùng thuốc khi có ý kiến của nhân viên y tế.

Như vậy, nôn trớ sau ăn và ợ hơi ở trẻ sơ sinh, trẻ dưới 1 tuổi là tình trạng khá bình thường, không phải quá lo lắng. Cha mẹ nên áp dụng những cách trên để hạn chế tình trạng này. Ngoài ra, bố mẹ cũng nên lưu ý theo dõi triệu chứng phòng ngừa trào ngược dạ dày thực quản bệnh lý ở trẻ em.

Xem thêm: nội soi dạ dày

Add Comment